Мардумшиносии яғнобӣ
Пажӯҳиши фарҳанги моддӣ, меъморӣ ва рӯзгори сокинони водии Яғноб.
Мардумшиносии яғнобиён дидгоҳи беназиреро ба пайвастагии фарҳангии Осиёи Марказӣ пешниҳод мекунад. Тӯли беш аз ҳазор сол дар инзивои нисбӣ зиндагӣ карда, онҳо суннатҳои бостонӣ, ҳунарҳо ва тарзи ҳаётеро ҳифз намудаанд, ки дар ҷойҳои дигар асосан аз байн рафтаанд ва реша дар мероси суғдии онҳо доранд.
Меъморӣ ва маҳалҳои зист
Маҳалҳои зисти яғнобӣ, ки бо номи деҳа (қишлоқ) маъруфанд, маъмулан дар нишебиҳои тунди водии дарёи Яғноб ҷойгиранд. Меъмории суннатӣ бо сохтмони сангу хишти хом ва бомҳои ҳамвор хос аст, ки аксаран барои хушконидани меваю сабзавот истифода мешаванд. Хонаҳо барои тоб овардан ба зимистонҳои сахт ва заминларзаҳои зуд-зуд тарҳрезӣ шудаанд.
Ҳунарҳои суннатӣ
Яғнобиён бо маҳорати худ дар ҳунарҳои суннатӣ, аз ҷумла бофандагӣ, гулдӯзӣ ва кандакорӣ дар чӯб машҳуранд. Занон қолинҳои пашмини нақшин (гилем) ва матоъҳои гулдӯзишуда (сӯзанӣ)-ро бо истифода аз нақшу усулҳои суннатӣ, ки насл ба насл гузаштаанд, мебофанд. Мардон дар сохтани зарфҳои чӯбӣ, созҳои мусиқӣ ва абзорҳои кишоварзӣ моҳир ҳастанд.
Кишоварзӣ ва васоити зист
Иқтисоди яғнобиён асосан ба кишоварзии рӯзгузаронӣ ва чорводорӣ такя мекунад. Онҳо дар заминҳои зинапояшакли доманакӯҳҳо ҷав, гандум, картошка ва меваҳои гуногун парвариш мекунанд. Чорво, бахусус гӯсфанду буз, дар рӯзгори онҳо нақши калидӣ дошта, пашм, гӯшт ва маҳсулоти шириро таъмин менамояд.
Либос ва ороишот
Либоси суннатии яғнобӣ баёнгари мероси фарҳангӣ ва мутобиқати онҳо ба муҳити кӯҳистон аст. Мардон эзорҳои фарох, куртаҳои дароз ва ҷомаҳои суннатӣ (чопон) мепӯшанд. Занон куртаҳои рангоранг ва рӯймолҳое ба сар мекунанд, ки аксаран бо гулдӯзиҳои нозук ва ҷавоҳирот оро дода шудаанд. Намунаҳоро дар нигористони мо бубинед.